حلال چیست؟ | انواع حلال های شیمیایی و کاربرد آنها

 

حلال چیست؟ | انواع حلال های شیمیایی و کاربرد آنها

حلال های شیمیایی چیست؟ حلال (Solvent) به ماده ای اطلاق می شود که قابلیت حل کردن یک ماده دیگر را در خود دارد. عموما بین حل کننده و حل شونده واکنشی رخ نمی دهد و ماده جدیدی تولید نمی شود.به عنوان مثال هنگامی که آب در یک ماده قطبی حل می شود، به دلیل نیرویی که از طرف حلال به مولکول های آب وارد می شود، مولکول های آب از هم جدا شده و در بین مولکول های حلال قرار می گیرند.

حلال های شیمیایی عموما در دمای محیط مایع هستند اما به صورت جامد (حلال های یونی) یا گاز(کربن دی اکسید) نیز وجود دارند. حل کردن یک ماده در یک ترکیب دیگر می تواند با هدف های متفاوتی صورت گیرد، تنظیم ویسکوزیته، تغییر در خواص دمایی، زدودن یک ماده از روی یک سطح خاص، استخراج یک ماده و… از جمله کارکردهای یک Solvent می تواند باشد.

حلال های قطبی و غیر قطبی (Polar & non-polar solvents)

مولکول قطبی به مولکولی گفته می شود که در ساختار خود دارای دو مرکز یا قسمت با بارهای متفاوت (مثبت و منفی) باشند. ترکیبات قطبی قابلیت حل کردن سایر ترکیبات قطبی را در خود دارند. مولکول های خیلی متقارن (همانند بنزن) و هیدروکربن های آلیفاتیک (مانند بنزن) به عنوان مواد غیر قطبی شناخته می شوند. دی متیل سولفوکسید، کتون ها، استرها و الکل ها به عنوان مواد قطبی شناخته می شوند.

حل کننده های پروتیک (Protic):

به حلال هایی گفته می شود که قابلیت ایجاد پیوند هیدروژنی با خود را دارند، یعنی عملا می توانند در پیوندهای هیدروژنی شرکت کرده و یون H+ تولید کنند (همانند آب).

 

حل کننده های آپروتیک (Aprotic):

این ترکیبات توانایی ایجاد پیوند هیدروژنی با خود را ندارند.

 

یک دسته بندی مناسب برای انواع حلال های شیمیایی وجود دارد و آن ها را به دو دسته آلی (مواد حاوی کربن) و معدنی (غیر کربنی) تقسیم می کند. آب شناخته شده ترین و فراوانترین حلال غیر معدنی موجود در جهان ماست که به آن لقب حلال جهانی نیز داده شده است.  البته برخی از مواد می توانند در بیش از یکی از این دسته ها قرار بگیرند.

 

حلال های آلی (Organic solvents)

این ترکیبات را توسط ساختار شیمیایی که دارند به سه دسته هیدروکربنی، اکسیژنی و هالوژنی تقسیم می کنند.

حل کننده های هیدروکربنی

این مواد به دو دسته آلیفاتیک و آروماتیکی (بنزن، تولوئن، زایلن و …) تقسیم می شوند. این حلال ها را عموما از نفت خام استخراج می کنند، در برخی موارد ترکیبی از مواد مختلف مورد استفاده قرار می گیرد . به عنوان مثال پارافین های خطی دارای ویسکوزیته پایینی هستند و در عوض پارافین های شاخه دار ویسکوزیته بالایی دارند و خواص دما پایین بسیار خوبی دارند. ترکیبی از این مواد حلالی با ویسکوزیته مناسب و خواص دما پایین خوبی به ما می دهد. در ادامه به معرفی مثال هایی از این مواد و کاربردهای آنها خواهیم پرداخت.

 

آلیفاتیک ها (Aliphatic)

ترکیبات آلیفاتیک به موادی اطلاق می شود که در ساختار خود حلقه های آروماتیک ندارند همانند آلکان ها، آلکن ها و … . 

سیکلو هگزانون

این ترکیب مایعی است روغنی که بی رنگ و یا متمایل به زرد است. کاربردهای فراوانی دارد اما به عنوان Solvent برای تولید علف کش ها، سلولز، رزین های طبیعی و سنتزی، واکس ها ، چربی ها و غیره کاربرد دارد.

 

حلال های آروماتیک (Aromatic)

بنزن (Benzene)

بنزن به عنوان ساده ترین ترکیب آروماتیک شناخته می شود و علی رغم اثرات مضری که می تواند بر بدن انسان بگذارد به دلیل ساختار مولکولی خاصی که دارد استفاده های مختلف و فراوانی از آن می شود. از بنزن در ساخت لاستیک و تایر، صنعت چاپ و ساخت رنگ، تولید رزین، چسپ، نایلون، استایرن و در ترکیب حلال های صنعتی برای پاک کردن گریس و چربی از روی سطوح مختلف، استفاده می شود.

ایزوپروپیل الکل | قیمت خرید فروش ایزو پروپیل الکل

 

ایزوپروپیل الکل | قیمت خرید فروش ایزو پروپیل الکل

فروش ایزوپروپیل الکل و یا خرید ایزوپروپیل الکل صنعتی و خوراکی . جهت اطلاع از قیمت ها و ثبت سفارش با مشاوران ما در ارتباط باشید.

این یک ترکیب شیمیایی بی رنگ، قابل اشتعال با بوی قوی است. همان طور که در شکل مشاهده میشود ایزوپروپیل یک الکل نوع دوم است چون اتم کربن الکلی آن (اتم کربنی که گروه عاملی (OH) آن به وصل است) به  دو اتم کربن متصل می شود.

    

کاربرد ایزوپروپیل الکل

  • حلال

ایزوپروپیل الکل طیف گسترده ای از ترکیبات غیر قطبی را حل می کند و به سرعت تبخیر می شود و نسبت به حلال های جایگزین نسبتا غیر سمی است. بنابراین، به طور گسترده به عنوان یک حلال تمیز در لوازم آرایشی و بهداشتی، ضد یخ، رنگ ها و رزین ها، داروها، مواد غذایی، جوهر و چسب است.

  • تمیز کننده سطوح

خواض ضد باکتری ایزوپروپانول آن رابه یک ضدعفونی کننده سطوح برای لوازم منزل (household cleaning) و در صنایع  الکترونیک (electronic components) برای تمیز کردن دستگاه های الکترونیکی مانند نوار مغناطیسی و هد دیسک ها (مانند  انچه در دستگاه های ضبط صوت و تصویری و درایوهای فلاپی دیسک)، لنزهای لیزری در درایوهای نوری ( مثلا سی دی، دی وی دی) استفاده می شود.

  • ضدعفونی کننده

ایزوپروپانول یک ماده ضد باکتری قوی است به همین علت به عنوان ضد باکتری،  ضد عفونی کننده و تمیز کننده زخم های جزئی استفاده می‌شود. اغلب در بیمارستان و آزمایشگاهها برای ضدعفونی کننده سطوح،تصفیه کننده ، مایع تمیز کننده دست برای اعضای تیم جراحی و از محلول ۷۰-۶۰ درصد ایزوپروپیل الکل در آب، برای ضدعفونی کننده دست و پد های ضدعفونی استفاده میشود.

  • تسکین درد

ایزوپروپانول می توان به عنوان روغن عضله به کار برد  این ماده پوست را تحریک میکند که باعث بهبود گردش خون و تسکین درد میشود.

  • گوشگیر شنا

ایزوپروپیل الکل به عنوان یک وسیله خشک کردن آب برای جلوگیری از عفونت گوش میانی شناخته شده است، که بیشتر به عنوان گوش گیر شناخته می شود.

.

روشهای تولید ایزوپروپیل الکل

  • هیدراسیون غیرمستقیم

دو روش  تولید تجاری ایزوپروپیل الکل مرسوم است. روش قدیمیتر هیدراته کردن غیر مستقیم پروپیلن پالایشگاه با استفاده از اسید سولفوریک برای تشکیل ایزوپروپیل سولفات است سپس ایزوپروپیل سولفات با بخار هیدرولیز می شود تا اسید سولفوریک و ایزوپروپیل الکل ایجاد شود. ایزوپروپیل الکل خام تقطیر شده تا به به خلوص مورد نظر برسد.

  • هیدراسیون مستقیم

یک مسیر مدرنتر، هیدراسیون مستقیم شیمیایی پروپیلن  با خلوص (۹۰-۹۹٪)  است که دیگر نیاز به اسید سولفوریک نیست. پروپیلن و آب گرم می شوند و مخلوط مایع و بخار تحت فشار قرار می گیرند و به یک رآکتور  جریانی که حاوی رزین های مبادله یونی کاتدی پلی استایرن سولفون وارد می شوند. همچنین واکنش را می توان در فاز گاز درون یک راکتور بستر ثابت با کاتالیزور بر پایه  فسفریک اسید انجام داد، در فاز مایع نیز ازکاتالیزور تنگستن محلول می توان استفاده کرد. سپس ایزوپروپیل الکل ازتقطیر محلول آبی به دست میآید.

کاربرد های مونواتیلن گلیکول ضد یخ چیست ؟

 

کاربرد های مونواتیلن گلیکول ضد یخ چیست ؟

مونو اتیلن گلیکول ضد یخ چیست ؟ (MEG) ماده اولیه مهمی برای کاربردهای صنعتی است. از MEG به طور عمده در تولید رزین های پلی استر (پلی استر)، فیلم ها و الیاف استفاده می شود. علاوه بر این، MEG در تولید ضد یخ، خنک کننده ها، مایع ضد یخ و ضد انفجار هواپیما بکار گرفته شده و حلال مهمی است.

مونو اتیلن گلیکول به عنوان:

۱- افزودنی ضد انجماد و ضد یخ 

۲- ماده واسطه در واکنش شیمیایی و تولید پلیمر

۳- حلال برای تولید پلاستیک، لاک، رنگ

۴- افزودنی به سوخت، مایعات تبادل حرارتی، ترمز و هیدرولیک

۵- آب زدا

۶- جوهر های چاپ کوپلینگ

۷- نرم کننده منسوجات

۸- حلال برای رنگدانه ها در اتمام رنگرزی نساجی و چرم

۹- ماده اولیه در فرمولاسیون مواد کشاورزی

۱۰- پاک کننده های عمومی

۱۱- تولید مواد منفجره

۱۲- جزء الکترولیتی

۱۳- حفظ کننده رطوبت

۱۴- پوشش آبی

۱۵- نگهدارنده، برطرف کننده زنگ زدگی و ضد عفونی کننده

Open chat
سلام چطور میتونم کمکتون کنم ؟